Gezondheidseffecten van het reizen met auto of trein in het woon-werkverkeer

Blog: Gezondheidseffecten van het reizen met auto of trein in het woon-werkverkeer

on 29 oktober 2018

Het RIVM maakte een overzicht over de beschikbare kennis over de verschillen in gezondheid van automobilisten en treinreizigers in het woon-werkverkeer.

De onderzoekers trekken de conclusie dat treinreizigers over het algemeen fysiek actiever zijn en minder overgewicht hebben dan autoreizigers. Als de treinreis wordt gecombineerd met actief voor- en/of natransport (met fiets of te voet) maakt dit de keuze voor de trein gezonder dan de auto. Een langere totale reisduur is gerelateerd met een slechtere ervaren (mentale) gezondheid, slechtere slaapkwaliteit en verminderd welbevinden, en bij automobilisten ook een hogere BMI. Daar waar automobilisten doorgaans meer stress ervaren tijdens de reis hebben treinreizigers een iets verhoogde kans op het oplopen van een infectie.

 

Enkele opvallende conclusies op een rij gezet:

  1. Forenzen scoren slechter op aspecten van mentale gezondheid dan niet-forenzen.
  2. Forenzen, met name die met de auto reizen, slapen slechter en zijn vermoeider.
  3. Een langere reistijd is gerelateerd met meer stress, slechtere slaapkwaliteit, slechtere ervaren gezondheid en meer ontevredenheid over het leven.
  4. Automobilisten hebben gemiddeld een hogere BMI (meer overgewicht) en bewegen minder. OV-reizigers zijn fysiek actiever (met name door het lopen en fietsen in het voor- en natransport) en hebben een lagere BMI (minder overgewicht) dan automobilisten. Dit verkleint de kans op diabetes, kanker en cardiovasculaire ziektes.
  5. Deze fysieke activiteit wordt door automobilisten niet ‘gecompenseerd’, bijvoorbeeld op andere momenten van de dag.
  6. Verandering van modaliteit van auto naar trein lijkt een positief gezondheidseffect te hebben.
  7. Treinreizigers zijn tevredener met hun gezondheid dan automobilisten.
  8. Treinreizigers lijken vaker angstklachten te hebben.
  9. Over het algemeen ervaren OV-reizigers minder stress dan autoforenzen. Wel zijn een langere reistijd en drukke treinen gerelateerd met verhoogde stressniveaus.
  10. Forenzen die met de trein reizen hebben een licht verhoogde kans om in contact te komen met ziekteverwekkers. Zij bouwen echter ook een beperkte mate van weerstand op tegen infecties.

 

Wat kun je hier mee als werkgever?

We wisten al dat een actief fietsbeleid bijdraagt aan gezondere medewerkers en een aantoonbaar lager ziekteverzuim (zie bijvoorbeeld het TNO-rapport hierover). Deze studie is daar een mooie toevoeging op. De conclusies liggen in dezelfde lijn en dat heeft misschien wel relatief weinig met de trein zelf te maken, maar vooral veel met het actieve voor- en natransport (fietsen en lopen), dat je in een OV-keten nu eenmaal veel meer hebt dan bij een autoreis.

Volgens mij is het belangrijk dat je -als je aan de slag gaat met het OV-beleid van jouw organisatie- inziet dat goed OV-beleid veel haakjes kent. Haakjes om het gesprek met je medewerkers over aan te gaan en haakjes om een goede OV-campagne aan op te hangen. Niks zo divers als redenen waarom medewerkers (ook die van jou) kiezen voor de auto of het OV. Zo zweert de één bij het OV vanwege het uitgerust op werk verschijnen en is het voor de ander vooral een kwestie van kosten of duurzaamheid. Zo kiest de één vol overtuiging voor de auto vanuit tijdwinst, en de ander juist voor flexibiliteit in het wegbrengen en ophalen van kinderen. Er is dus geen one-size-fits-all-argumentatie om deze discussie te voeren of zelfs te beslechten. Juist in de dialoog worden slimme oplossingen gevonden en daarbij helpen bovenstaande gezondheidsclaims natuurlijk ook, zowel de fysieke gezondheid als de mentale gezondheidsaspecten als stress, tevredenheid en slaapkwaliteit.

Met het oog op de mentale gezondheidsaspecten is het ook interessant om méér in te zoomen op de categorie langreizende forens. Dit wordt nog wel eens gebagatelliseerd vanuit het idee dat het een eigen keuze van de medewerker zou zijn. Los van de oorzaak, zijn de gevolgen concreet en urgent: méér stress, slechtere slaapkwaliteit, slechtere ervaren gezondheid en meer ontevredenheid over het leven. Dus ook los van duurzaamheid, reiskosten en reistijd, álle reden om de dialoog aan te gaan met je langreizenden. Wellicht dat een verhuisregeling, andere OV-vergoeding (1e klas?) of aangepast thuiswerkbeleid kan helpen deze groep medewerkers binnen boord te houden. Als thuiswerken in jouw organisatie een gevoelig thema is, overweeg dan om als eerste juist met deze groep aan de slag te gaan: Bijvoorbeeld door deze groep medewerkers 1 dag (extra) te laten thuiswerken en/of hen extra faciliteiten ter beschikking te stellen. Denk aan arbo-proof-werkplekken, laptops of telefoons. Wellicht zijn er zelfs slimme mogelijkheden om 1 of 2 dagen per week ándere kantoren te gebruiken, bijvoorbeeld een co-work-space, een eigen regiokantoor of werkplekken bij klanten, partners of leveranciers. Wellicht heeft dat ook nog interessante bijvangst qua samenwerking en organisatiecultuur!

Als werkgever aan de slag!

Een goede mobiliteitsscan ondersteunt werkgevers met het inzichtelijk maken van het fiets- en OV-potentieel en het liefst ook de combinatie daarvan. Het toont de breedte van de impact van ander mobiliteitsbeleid: Dit raakt niet alleen reistijd en mobiliteitsbudget, maar juist ook duurzaamheid en vitaliteit. Wil je daar verder over praten, we komen graag een kop koffie drinken!

 

Christiaan Rasch

MobilityLabel

 

 

 

NB: In deze verkennende studie geeft het RIVM -in opdracht van NS Zakelijk- een overzicht over de beschikbare kennis over de verschillen in gezondheid van automobilisten en treinreizigers. Hierbij is nationale en internationale literatuur geanalyseerd en zijn uiteenlopende experts bevraagd. In hoeverre de gevonden verschillen daadwerkelijk aan het reizen met de auto of de trein zijn toe te wijzen, is op basis van deze verkenning echter niet exact aan te geven.

Share this post: